گور دخمه تاق فرهاد در کوه قله روانسر در شمال غرب کرمانشاه با قدمت بیش از دو هزار سال مربوط به اواخر دوره هخامنشی است. این اثر مهم در سال 1386 با شماره 20493 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. این اثر متاسفانه مدتها است که که پاتوق معتادان شده است. اما متاسفانه به علت نبود حفاظ و حصار و عدم ساماندهی محوطه، علاوه بر مشکل پاتوق شدن داخل گور دخمه، یادگاری نویسی و تبلیغات تجاری با افشانه رنگ روی نقش و شکستگی بخش از نقش بر اثر ضربه چکش و همچنین سوختگی و دود حاصل از سوزاندن لاستیک خودرو در داخل فضای مسقف آن و ریزش سقف در نتیجه حرارت شدید آسیب زیادی به این اثر مهم زده است.
باستانشناسي آلماني به نام پيتر كالماير در سال 1355 از گوردخمه روانسر ديدن كرد كه نتايج بررسي خود را همراه با عکسهایی از این اثر و پلان آن در ژورنال آلمانی "باستان شناسی ایران" در سال 1978 منتشر کرد. وي در آن مقاله با توجه به شواهد مختلف اين گوردخمه را به دوره هخامنشي مرتبط دانست. لازم به ذکر است که مسعود گلزاری و محمد حسین جلیلی این اثر را مربوط به دوره ماد دانستند. فون گال، باستان شناس دیگر آلمانی این دخمه را مربوط به دوره های پس از هخامنشی (سلوکی یا اشکانی) دانسته است. طبق نظر علی رضا جعفری زند این گوردخمه با توجه به فرم و ریخت (شکل) آن باید مربوط به اواخر دوره هخامنشیان باشد. یعنی از زمان اردشیر دوم و سوم هخامنشی به این سو. این آرامگاه به گمان بسیار باید از آنِ یکی از شاه زاده های هخامنشی باشد. زیرا کرمانشاه یک مرکز راهبردی هخامنشیان به شمار می آمده است.
کف این گور دخمه در آبانماه 1399 توسط شهرداری روانسر پاکسازی شد. اما پاکسازی رنگ های افشانه ای از سطح نقش برجسته، مرمت درزها و شکستگی های سالهای اخیر در سطح نقش برجسته و داخل گور دخمه از اقداماتی است که اولویت دارند. محوطه این اثر نیازمند ساماندهی و محوطه سازی است. این اثر شدیدا نیازمتد توجه میراث فرهنگی و شهرداری روانسر است.
گاهشمار برخی از تخریبها
1388. سوزاندن لاستیک ماشین در داخل گوردخمه، ریزش بخشی از سقف گور دخمه و سیاه شدن داخل و بالای سردر آن
1398. شکستن بخشی از نقش برجسته با چکش
1398. نوشتن تبلیغ تجاری با رنگ افشانه ای در سطح نقش برجسته
1399. پاتوق معتادان و آبریزگاه


منبع برخی از تصاویر https://www.instagram.com/rawansar.arch/
